تاریخ مد و فشن قرن ۱۷ میلادی؛ از کرست‌های باروک تا پارچه‌های زربفت صفوی

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که لباس‌هایی که امروز می‌پوشید، ریشه در کدام دوران تاریخی دارد؟ کراواتی که می‌بندید، کت‌های بلندی که می‌پوشید و حتی مدل موهای امروزی، همگی وام‌دار تحولات شگرفی هستند که در قرن ۱۷ میلادی رخ داد. در این مقاله از مجله دنیای مد، سفری جامع به تاریخچه مد در این قرن پرشکوه خواهیم داشت. از کرست‌های استخوانی زنان اروپایی و کلاه‌گیس‌های پودری درباریان تا پارچه‌های زربفت صفوی که به عنوان کالایی لوکس به سراسر جهان صادر می‌شد، تمام جنبه‌های مد این دوران را بررسی می‌کنیم و نشان می‌دهیم که چگونه مد قرن ۱۷، پایه‌های پوشش مدرن را بنا نهاد.

قرن ۱۷ میلادی، یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین دوره‌ها در تاریخ مد است. این قرن، نقطه عطفی در تحول پوشش بشر محسوب می‌شود؛ زیرا در این دوران، مد از یک امر صرفاً کاربردی و نمادین، به صنعتی پویا و هنری تبدیل شد که هویت اجتماعی، سیاسی و فرهنگی افراد را تعریف می‌کرد. در ادامه، از تأثیر جنگ‌های مذهبی بر لباس‌های ساده و خشن، تا شکوه و تجمل افسانه‌ای دربار لوئی چهاردهم و تولد مفاهیمی مانند «اوت کوتور» را بررسی خواهیم کرد.

همچنین رازهای استایل این دوره، از کرست‌های زنانه و یقه‌های نشاسته‌ای تا کراوات مردانه و مدل موهای پرابهت، و لباس کودکان در این عصر پرتلاطم را به تفصیل و بر اساس منابع معتبر تاریخی مرور می‌کنیم.

تحول مد در قرن ۱۷؛ از سادگیِ متأثر از مذهب تا شکوه دربار لوئی چهاردهم

تاریخ مد در قرن ۱۷، روایتی از دو دنیای کاملاً متضاد است. درک تاریخچه مد قرن ۱۷ بدون شناخت قدرت‌های مسلط سیاسی آن دوران ممکن نیست. در اوایل قرن، سبک اسپانیایی با یقه‌های پرچین سفت و لباس‌های سخت و تشریفاتی بر مد اروپا سلطه داشت.

چارچوب کلی مد قرن ۱۷؛ از سلطه اسپانیا تا شکوه فرانسه

تاریخ مد در قرن ۱۷، روایتی از دو دنیای کاملاً متضاد است. از یک سو، جنگ‌های مذهبی، به ویژه جنگ سی‌ساله (۱۶۴۸-۱۶۱۸) و ظهور جریان‌های پروتستانی مانند پیوریتن‌ها در انگلستان، باعث رواج پوششی ساده، تیره و بدون تجمل شد.

تأثیر مد فرانسه و لوئی چهاردهم بر اروپا

در قرن ۱۷، فرانسه به عنوان مرکز مد اروپا ظهور کرد. از اواسط قرن، دربار فرانسه و پادشاهی لوئی چهاردهم، مد را به اوج شکوه و اشرافیت رساند و آن را به ابزاری برای نمایش قدرت مطلق سلطنتی تبدیل کرد. همان‌طور که یک منبع اشاره می‌کند: «تا قرن ۱۷، فرانسه اهمیت بیشتری یافت و همزمان رهبر مد شد. نماد مد و فشن آن دوران، دربار خورشید پادشاه لوئی چهاردهم و ورسای بود».

در همین دوران، در آن سوی جهان، امپراتوری صفوی در ایران به اوج شکوفایی خود رسید. پارچه‌های ابریشمی نفیس آن، الهام‌بخش مد در سراسر اروپا و شرق بود. مد قرن ۱۷، داستان این دو جهان متضاد اما به هم پیوسته است.

تأثیر جنگ‌های مذهبی و پیوریتن‌ها بر پوشش

در انگلستان قرن ۱۷، جنگ‌های داخلی و قدرت گرفتن پیوریتن‌ها، تأثیری عمیق بر مد گذاشت. آنها لباس‌های پر زرق و برق و رنگارنگ اشراف را نشانه فساد و غرور می‌دانستند. در نتیجه، لباس‌ها ساده‌تر، با رنگ‌های تیره (مشکی، خاکستری و قهوه‌ای) و با پارچه‌های بی‌آلایش مانند پشم و کتان دوخته می‌شدند. یقه‌های پرچین و پرزرق‌وبرق جای خود را به یقه‌های ساده سفید (یا اصطلاحاً «یقه وایت‌کالر») دادند که بعدها به نمادی از طبقه متوسط مبدل شد.

از سوی دیگر، درباریان سلطنتی به ویژه در دوران چارلز دوم، لباس‌های بسیار مجلل و پرزرق‌وبرق می‌پوشیدند.

شکوه دربار فرانسه؛ نقطه مقابل سادگی

در نقطه مقابل، دربار فرانسه به رهبری لوئی چهاردهم (معروف به «خورشید پادشاه»)، مد را به سلاحی سیاسی تبدیل کرد. او با وضع قوانین سخت‌گیرانه درباره پوشش در ورسای، اشراف را مجبور کرد که هزینه‌های گزافی برای لباس‌های ابریشمی، جواهرات و کلاه‌گیس‌های مجلل صرف کنند. این سیاست، هم قدرت مطلق او را به رخ می‌کشید و هم اشراف را چنان درگیر رقابت بر سر تجمل می‌کرد که فرصت توطئه علیه او را نداشته باشند. بدین ترتیب، مد از یک پدیده محلی، به یک صنعت بین‌المللی وابسته به دربار فرانسه تبدیل شد و پاریس، جایگاه خود را به عنوان پایتخت مد جهان تثبیت کرد.

رازهای استایل قرن هفدهم؛ کرست، یقه‌های نشاسته‌ای و تولد کراوات

اگر بخواهیم نمادهای اصلی مد قرن ۱۷ را نام ببریم، باید از کرست‌های استخوانی زنانه، یقه‌های پرچین و نشاسته‌ای و تولد کراوات مردانه یاد کنیم. هر کدام از این عناصر، داستان تحولات اجتماعی و فرهنگی آن دوران را روایت می‌کنند.

کرست؛ اسکلت مد زنانه

کرست، پایه و اساس لباس زنانه در تمام قرن ۱۷ بود. این لباس که با استخوان‌های نهنگ یا فلز تقویت می‌شد. بالاتنه را به شکل مخروطی و هویجی درمی‌آورد و کمر را بسیار باریک نشان می‌داد. پوشیدن کرست نه تنها یک هنجار اجتماعی، بلکه نشانه‌ای از طبقه و منزلت بود، زیرا زنان اشرافی می‌توانستند خدمتکارانی داشته باشند که آنها را در این لباس‌های تنگ یاری کنند. در اواخر قرن و با رواج لباس مانتوا، کرست‌ها کمی انعطاف‌پذیرتر شدند، اما هرگز از مد نیفتادند.

یقه‌های پرچین؛ از شکوه تا افول

یقه بزرگ و پرچین (Ruff) که در اواخر قرن ۱۶ به اوج محبوبیت رسیده بود، در اوایل قرن ۱۷ همچنان پوشیده می‌شد. اما به تدریج جای خود را به یقه‌های افتاده‌تر (Falling Collar) و یقه‌های توری ظریف (Lace Collar) داد. این تغییر، نشان‌دهنده گذار از دوران خشک و تشریفاتی الیزابت به دوره‌ای با سیلوئتی نرم‌تر و طبیعی‌تر بود. با این حال، استفاده از تورهای گران‌قیمت در یقه‌ها، همچنان نشانه‌ای از ثروت و اشرافیت محسوب می‌شد.

تولد کراوات مدرن

شاید مهم‌ترین اکسسوری مردانه که در این قرن متولد شد، «کراوات» باشد. ریشه کراوات به جنگ سی‌ساله (۱۶۱۸-۱۶۴۸) بازمی‌گردد. سربازان کروات برای نگه داشتن یقه پیراهن خود، پارچه‌ای را دور گردن می‌بستند. این سبک توجه اشراف فرانسوی را جلب کرد و به سرعت در دربار محبوب شد.

متن کامل تاریخچه کراوات را در این مقاله بخوانید…

حتی سبک جدیدی به نام «استینکرک» (Steinkirk) در دهه ۱۶۹۰ مد شد که برگرفته از نحوه بستن عجولانه کراوات توسط افسران در نبرد بود.

مد در عصر باروک، از هنر تا پیدایش طراحی مد و شیک‌پوشی

عصر باروک (حدود ۱۶۰۰ تا ۱۷۵۰) در هنر و معماری، با عظمت، حرکت، درام و تجمل گرایی شناخته می‌شود. مد قرن ۱۷ نیز به شدت تحت تأثیر این سبک قرار گرفت. اما در پشت این شکوه، نیروهای قدرتمند هنر، سیاست و مذهب بودند که خط‌کشی مد را تعیین می‌کردند.

هنر باروک و الهام‌بخشی به مد

نقاشی‌های بزرگانی مانند پیتر پل روبنس، آنتونی ون دایک و رامبراند، نه تنها تاریخ مد را ثبت کردند، بلکه بر آن تأثیر گذاشتند. پارچه‌های روان و پرچین، رنگ‌های غنی، سایه‌روشن‌های دراماتیک و نمایش عظمت در این نقاشی‌ها، الهام‌بخش خیاطان و طراحان لباس آن دوران بود. برای مثال، لباس‌های زنان در پرتره‌های ون دایک، با آستین‌های پف‌دار و یقه‌های توری، دقیقاً همان چیزی بود که درباریان به دنبال پوشیدن آن بودند.

نقطه عطفی در ظهور «اوت کوتور»

اگرچه واژه «اوت کوتور» (Haute Couture) به معنای خیاطی عالی، در قرن ۱۹ در پاریس متولد شد. اما ریشه‌های آن به وضوح در قرن ۱۷ قابل شناسایی است. در این قرن مفهوم طراح لباس (خیاطی که صرفاً لباس نمی‌دوزد، بلکه آن را طراحی و خلق می‌کند) شکل گرفت.

در اواخر قرن ۱۷، خیاطان ماهری مانند «رز برتن» (Rose Bertin) در فرانسه، به جایگاه مشاوران مد پادشاهان و ملکه‌ها رسیدند. اگرچه اولین خانه مد رسمی اوت کوتور در قرن ۱۹ توسط چارلز فردریک ورث افتتاح شد. اما تکنیک‌های پیشرفته برش، دوخت و تزئین لباس‌های اشرافی در قرن ۱۷، زمینه‌های آن را فراهم کرد. استفاده از پارچه‌های خاص، گلدوزی‌های ظریف و تناسب دقیق لباس با اندام، از ویژگی‌های این دوره بود که بعدها به اصول اوت کوتور تبدیل شد.

از لباس محلی تا مد پاریسی

با قدرت گرفتن دربار فرانسه، مد پاریسی به عنوان معیار و استاندارد در سراسر اروپا شناخته شد. اشراف از کشورهای مختلف، خیاطان فرانسوی را برای دوخت لباس استخدام می‌کردند یا طرح‌های مجلات مد (که در اواخر قرن رایج شد) را با خیاطان محلی خود شبیه‌سازی می‌کردند.

زره و لباس نظامی

در اواسط قرن ۱۷، با پیشرفت سلاح‌های گرم، زره‌های فلزی جای خود را به لباس‌های جنگی چرمی، به ویژه «جلیقه چرم گاومیش» دادند. این جلیقه‌ها در انگلستان در دوران جنگ‌های داخلی (۱۶۴۲-۱۶۵۱) بسیار رایج بودند. آنها از چرم ضخیم ساخته می‌شدند و تا حدودی در برابر ضربات شمشیر محافظت ایجاد می‌کردند. این لباس‌های جنگی عملی و ساده، تأثیر خود را بر مد غیرنظامی نیز گذاشتند.

ظهور کت و شلوار مدرن

تأثیر جنگ بر مد مردانه را می‌توان در تغییر ساختار لباس نیز دید. جلیقه کوتاه و چسبان که در اوایل قرن رایج بود، جایگزین کت‌های بلندتر و گشادتری شد و حرکت را آسان‌تر کردند. این تغییر در دهه ۱۶۶۰ با رواج کت «ژوستوکور» (Justaucorps) تکمیل شد. ژوستوکور، پدرخوانده کت‌های امروزی، بلند، دارای آستین‌های گشاد و دامن‌های پرچین بود. روی آن یک جلیقه بلندتر و یک کراوات بسته می‌شد. این سه‌گانه (کت، جلیقه و کراوات) پایه‌گذار کت و شلوار مدرن شد که امروزه همچنان پوشیده می‌شود.

مد لباس زنانه در قرن ۱۷ میلادی

مد زنانه در قرن ۱۷، سفری از سیلوئت‌های سخت و حجیم اوایل قرن به فرم‌های عمودی و روان در اواخر آن است.

اوایل قرن؛ میراث دوره الیزابت

در نخستین دهه‌های قرن، مد زنانه همچنان تحت تأثیر سنگین دوره الیزابت بود. لباس‌ها از حلقه‌های حجیم (farthingale)، یقه‌های پرچین بلند و سفت (ruff) و بالاتنه‌ای مثلثی شکل تشکیل می‌شدند. پایه لباس، یک زیرپوش نخی (chemise) و روی آن، کرست‌های استخوانی (stays) بود. یک نمونه بسیار نفیس از این دوره، «جلیقه دوِرِکس» (Devereux Bodice) است که با گلدوزی‌های ظریف از گل‌ها، پرندگان و حشرات تزئین شده بود.

اواسط و اواخر قرن؛ ظهور مانتوا

از حدود دهه ۱۶۶۰، لباس «مانتوا» (Mantua) به تدریج جایگزین لباس‌های سخت قبلی شد. مانتوا که در ابتدا لباسی راحت بود، در دهه‌های ۱۶۸۰ و ۱۶۹۰ به مجلل‌ترین لباس تشریفاتی تبدیل شد. این لباس بالاتنه‌ای شبیه ژاکت داشت، جلو باز می‌شد و با دنباله‌ای بلند، سیلوئتی عمودی و کشیده به زنان می‌بخشید. پارچه‌های ابریشمی بروکاد با رنگ‌های تیره و تزئینات طلا و نقره، محبوب‌ترین انتخاب برای مانتوا بودند .

لباس‌های غیررسمی (Nightgown)

در قرن ۱۷، لباس به اصطلاح لباس شب، متفاوت از لباس خواب امروزی، به عنوان لباسی راحت و غیررسمی در خانه پوشیده می‌شد. این لباس که از پارچه‌های ابریشمی یا پشمی نرم دوخته می‌شد. معمولاً جلو باز و روبان‌مانند بود و کرست در زیر آن پوشیده نمی‌شد. این لباس، پیش‌درآمدی بر مانتوا بود. نشان می‌داد که زنان در محیط خصوصی، به دنبال راحتی بیشتری هستند.

پارچه‌ها و تزئینات

پارچه‌های ابریشمی بروکاد (Brocade) با طرح‌های گل‌دار، پرطرفدارترین پارچه برای لباس‌های مجلل بودند. رنگ‌ها تیره‌تر از دوره‌های قبل بود و رنگ‌های سرمه‌ای، زرشکی و سبز تیره بسیار رایج بودند. تزئینات شامل گلدوزی‌های نقره‌ای و طلایی، تورهای ظریف فرانسوی، روبان‌های پهن و منگوله‌های فلزی بود. دامن‌هایی که از زیر مانتوا دیده می‌شدند. اغلب با ردیف‌هایی از تور یا حاشیه‌های منگوله‌دار تزئین می‌شدند و لباس را بسیار پرزرق‌وبرق می‌کردند.

مدل مو و آرایش زنانه در قرن هفدهم میلادی

مدل موی زنان در قرن ۱۷، از سادگی اوایل قرن به پیچیده‌ترین مدل تاریخ مد، یعنی روسری «فونتاژ»، تحول یافت.

مدل‌های مو در اوایل و اواسط قرن

در اوایل قرن، مدل موی زنان ساده و جمع شده از پشت سر بود. در دهه‌های میانی، موها را به صورت حلقه‌هایی در دو طرف صورت حالت می‌دادند و گاهی با مروارید تزئین می‌کردند. به تدریج و از حدود دهه ۱۶۸۰، مدل موها بلندتر و پرحجم‌تر شدند و زمینه را برای ظهور فونتاژ فراهم کردند.

استفاده از یقه‌های باز و مِدیسی که دور گردن را قاب می‌گرفت، بسیار رایج بود.

روسری فونتاژ؛ اوج مد زنانه در دهه ۱۶۹۰

در دهه ۱۶۹۰، روسری «فونتاژ» (Fontange) به نماد مد زنانه تبدیل شد. این روسری که از تور، روبان و چین‌های پارچه روی یک قاب سیمی ساخته می‌شد، ارتفاعی بیش از ۵۰ سانتی متر داشت. مدل موی فونتاژ در پرتره‌های بسیاری از زنان اشرافی آن دوره دیده می‌شود .

آرایش و زیورآلات

استفاده از «تکه‌های سیاه» (Black Patches) از تکه‌های پارچه‌ای کوچک به شکل قلب یا ستاره و هلال برای پوشاندن جای زخم یا زیبایی روی صورت، بسیار مد و ترند بود.

مروارید همچنان محبوب‌ترین زیورآلات بود. زنان از گردن تا کمر با مروارید تزئین می‌شدند. سنجاق‌های بزرگ و جواهرنشان نصب روی بالاتنه یا در میان چین‌های لباس، از دیگر زیورآلات پرطرفدار بودند.

مد لباس مردانه در قرن ۱۷ میلادی

مد مردانه در این قرن، تحولی بنیادین را تجربه کرد که پایه‌های کت و شلوار مدرن را بنا نهاد.

اوایل قرن؛ جلیقه کوتاه (Doublet) و شلوارک (Breeches)

در ابتدای قرن، مردان جلیقه‌های کوتاه و چسبان با آستین‌های پف‌دار می‌پوشیدند. روی جلیقه، یک لباس کوتاه‌تر بدون آستین به نام «جرکین» (Jerkin) قرار می‌گرفت. شلوارک‌ها بسیار گشاد و پرچین که با روبان‌های فراوان تزئین می‌شدند.

تحول بزرگ در دهه ۱۶۶۰؛ تولد ژوستوکور

در دهه ۱۶۶۰، تحولی عظیم رخ داد. جلیقه کوتاه جای خود را به یک کت بلند بدون یقه به نام «ژوستوکور» (Justaucorps) داد. در زیر این کت، یک جلیقه بلندتر  پوشیده می‌شد و شلوارک‌ها کوتاه‌تر و ساده‌تر شدند. این سه‌گانه (کت، جلیقه و شلوارک) پایه‌گذار کت و شلوار مدرن شد .

تکامل ژوستوکور در دهه‌های ۱۶۸۰ و ۱۶۹۰

در دهه‌های پایانی قرن، کت ژوستوکور دامن‌های پُرتر و چین‌دارتری یافت. تأکید از تزئینات روبانی به برش و فرم لباس منتقل شد. رنگ‌های تیره مانند مشکی، سرمه‌ای و قهوه‌ای محبوبیت بیشتری پیدا کردند.

مدل مو و آرایش مردانه آقایان

اگر یک نماد برای مد مردانه قرن ۱۷ انتخاب کنیم، بدون شک «کلاه‌گیس» خواهد بود.

تولد و رواج کلاه‌گیس

کلاه‌گیس در حدود سال ۱۶۶۰ توسط لوئی چهاردهم به مد معرفی شد و به سرعت در سراسر اروپا رواج یافت. تا پایان قرن، هیچ مرد محترمی بدون کلاه‌گیس در انظار ظاهر نمی‌شد .

مدل‌های کلاه‌گیس در دهه‌های مختلف

کلاه‌گیس‌های اولیه بسیار بلند و مجعد بودند. در دهه ۱۶۸۰، حجم آنها بیشتر شد. اما در دهه ۱۶۹۰، مدل به سمت کلاه‌گیس‌های دوشاخ تغییر یافت و پودر کردن آنها به رنگ خاکستری یا سفید، نشانه اشرافیت شد.

کراوات؛ اکسسوری ضروری مردانه

در این قرن، «کراوات» (Cravat) نیز متولد شد. ریشه کراوات به سربازان کروات بازمی‌گردد که پارچه‌ای را دور گردن می‌بستند. در دهه ۱۶۶۰، کراوات به اکسسوری ضروری مردان تبدیل شد و انواع مختلف آن به بازار آمد.

 مد لباس کودکان در قرن هفده میلادی

لباس کودکان در قرن ۱۷، بازتابی از طبقه اجتماعی والدین آنها بود.

لباس نوزادان و خردسالان (قبل از ۵ یا ۶ سالگی)

نوزادان و کودکان خردسال تا حدود ۵ یا ۶ سالگی لباس‌های تقریباً مشابهی می‌پوشیدند. این لباس‌ها اغلب به شکل لباس‌های بلند و گاهی سفید (برای نوزادان) یا از پارچه‌های رنگین و طرح‌دار ساخته می‌شدند و عملی و راحت بودند.

پس از ۶ سالگی؛ ورود به دنیای بزرگسالان

از حدود سن ۶ سالگی، لباس کودکان به شدت تغییر می‌کرد. پسران برای اولین بار شلوارک می‌پوشیدند (رویدادی به نام «Breeching»). از این سن، کودکان اشرافی دقیقاً مانند والدین خود لباس می‌پوشیدند. دختران مانتواهای مینیاتوری و پسران کت ژوستوکور می‌پوشیدند.

مد زنان و مردان در ایران؛ شکوه پارچه‌های زربفت صفوی

معادل دوره شمسی، قرن 17 میلادی با اواخر حکومت شاه عباس اول (حدود ۱۰۰۰ شمسی) تا پایان دوران صفوی (حدود ۱۱۳۵ شمسی) همزمان می‌شود.

در قرن ۱۷ میلادی، امپراتوری صفوی در ایران به اوج شکوفایی خود رسید. صنعت نساجی، مهم‌ترین صنعت مد و اقتصاد ایران شد. پارچه‌های ابریشمی صفوی با طرح‌های بدیع و کیفیت فنی استثنایی، به عنوان کالایی لوکس به اروپا و شرق صادر می‌شدند و ثروت عظیمی برای امپراتوری به ارمغان آوردند.

مد لباس زنانه در ایران قرن ۱۷

زنان اشرافی ایرانی از پارچه‌های گران‌بها مانند ابریشم بروکاد و مخمل‌های ظریف با طرح‌های گل‌دار و انسانی استفاده می‌کردند. یک نقاشی از یک بانوی ارمنی در اصفهان (حدود ۱۰۴۰-۱۰۵۰ شمسی)، او را با لباسی از پارچه زربفت با زمینه نقره‌ای نشان می‌دهد که نشان از تأثیرات فرهنگی متقابل دارد. نقاشی‌های باقی‌مانده از این دوره، زنان را با لباس‌های رنگین، شلوارهای طرح‌دار و عمامه‌های طلایی نشان می‌دهد. پارچه‌های ابریشمی صفوی نه تنها در ایران، بلکه در لهستان و روسیه نیز به عنوان نماد جایگاه اجتماعی استفاده می‌شدند و بر مد اروپایی تأثیر گذاشتند.

مد لباس مردانه در ایران قرن ۱۷

مردان اشرافی ایرانی، کت‌های بلندی از پارچه‌های زربفت (با تارهای طلا و نقره) با طرح‌های گل‌دار می‌پوشیدند. این کت‌ها اغلب با خز تزئین می‌گشتند. یکی از مهم‌ترین اکسسوری‌ها، «شال کمر» بود.

توماس هربرت، سفیر انگلیسی در ایران در اواخر دهه ۱۰۲۰ شمسی، نوشته است که دوک‌ها و اشراف، شال‌هایی با تارهای طلا می‌پوشیدند و بازرگانان از شال‌های نقرهای استفاده می‌کردند. این شال‌ها که حدود ۸ متر طول داشتند، جایگاه اجتماعی فرد را نشان می‌دادند.

سخن پایانی؛ میراث مد قرن ۱۷ برای دنیای امروز

تاریخچه مد قرن ۱۷، روایتی از تقابل و تعامل میان سادگی و تجمل، شرق و غرب، جنگ و صلح است. این قرن، پایه‌های بسیاری از مفاهیم مدرن در مد را بنا نهاد. از شکل‌گیری اولین نشانه‌های «اوت کوتور» و تولد لباس‌های سه‌تکه (کت، جلیقه و کراوات) در اروپا تا شکوه پارچه‌های زربفت صفوی که الهام‌بخش طراحان مد در سراسر جهان شد. میراث این دوران همچنان در کمد لباس‌های ما زنده است. مد، هرگز فقط پوشش نبوده و نیست؛ بلکه آینه تمام‌نمای تاریخ، فرهنگ و هویت جوامع بشری است.

منبع: Fashion Institute of Technology

آیا شما نیز به تاریخ مد و تأثیر آن بر سبک شخصی‌تان علاقه‌مند هستید؟ کدام یک از سبک‌های قرن ۱۷ را برای استفاده در دنیای مدرن جذاب‌تر می‌دانید؟ نظرات و دیدگاه‌های خود را در بخش کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید. همچنین، اگر به دنبال اطلاعات بیشتری درباره تاریخ مد در دوره‌های دیگر هستید، مقاله‌های مرتبط با تاریخ مد و فشن در سایت ما را مطالعه کنید.