السا اسکیاپارلی نامی است که با جسارت، هنر و نوآوری در دنیای مد گره خورده است. اسکیاپارلی مفاهیم سورئالیسم را از بوم نقاشی روی بدن انسان نشاند. دنیای مد بدون نبوغ جسورانه السا اسکیاپارلی، چیزی از جادو و هنر کم داشت. او زنی بود که با طراحیهای عجیب و سورئال خود، مرزهای لباس پوشیدن را جابهجا کرد و تنها کسی بود که توانست تخت پادشاهی کوکو شانل را به لرزه درآورد. در این مقاله از مجله دنیای مد بیوگرافی کامل، طراحیهای السا اسکیاپارلی را رمزگشایی میکنیم. تاریخچه برند اسکیاپارلی را مرور میکنیم و نگاهی به کالکشن شیاپارلی در دوران جدید به رهبری دنیل رزبری میاندازیم. برای دانستن همه چیز درباره برند اسکیاپارلی با ما همراه باشید.
بیوگرافی السا اسکیاپارلی: از تولد در رم تا امپراطوری در قلب پاریس
السا اسکیاپارلی (Elsa Schiaparelli) تنها یک طراح لباس نبود؛ او یک طوفان بود. در حالی که رقبای او به دنبال دوختن لباسهای شیک و ساده بودند، السا به دنبال «هنر پوشیدنی» میگشت. زندگی او سفری پرماجرا از محدودیتهای اشرافی تا آزادیهای بی حد و حصر هنری بود.
کودکی سرکش و فرار به سوی آزادی
السا اسکیاپارلی در ۱۰ سپتامبر ۱۸۹۰ در رم و در خانوادهای اشرافی و فرهنگی به دنیا آمد. دوران کودکی او سرشار از محدودیتهای طبقاتی بود. السا شیاپارلی از همان ابتدا روحیهای سرکش داشت. او در کتاب خود مینویسد که یک بار برای زیباتر شدن، دانههای گل را در بینی و گوشهایش کاشت که به عفونت منجر شد! این روحیه تجربهگرا، سالها بعد امضای کار او شد. او برای فرار از فضای بسته خانواده، ابتدا به لندن و سپس به نیویورک رفت. این سفرها، آشنایی او با هنر مدرن و جنبشهای آوانگارد را رقم زد.
دوران کودکی و خانوادهای از تبار علم و هنر
السا در ۱۰ سپتامبر سال ۱۸۹۰ در “قصر پالازو کورسینی” رم متولد شد. او در خانوادهای مرفه بزرگ شد که هوش و دانش در آن موج میزد. پدرش رئیس کتابخانه لینچئی و استاد زبانهای شرقی و مادرخواندهاش اشراف زادهای از نسل ناپلئون بود. عمویش، جووانی اسکیاپارلی، ستارهشناس مشهوری که کانالهای مریخ را کشف کرد. بنابراین او به هنر و فرهنگ و مذهب علاقمند شد.
السا شیاپارلی از همان ابتدا روحیهای سرکش داشت. او در کتاب خود مینویسد که یک بار برای زیباتر شدن، دانههای گل را در بینی و گوشهایش کاشت که به عفونت منجر شد! این تخیل بیحد و مرز و روحیه تجربهگرا، بعدها پایه و اساس طرحهای سورئال او شد.
سفر به نیویورک و آشنایی با دنیای مدرن
السا پس از دبیرستان در دانشگاه شهر رم به خواندن فلسفه مشغول شد. سپس برای فرار از زندگی سختگیرانه اشرافی و اذیتهای مادر خواندهاش، در سال ۱۹۱۴ رم را ترک به لندن رفت. در آنجا مشغول به کار پرستاری بچه شد.
او در ۲۴ سالگی و در لندن با معلم سابقش (William de Wendt de Kerlor) ازدواج کرد. آنها بعد از مدت کوتاهی به نیویورک نقل مکان و صاحب دختری به نام ماریا لوئیسا (Maria Luisa) شد. زندگی در نیویورک برای او همراه با چالشهای بزرگی بود. از شکست در ازدواج تا تلاش برای بزرگ کردن دخترش به تنهایی.
السا تجربیات زیادی را با فعالیت در یک بوتیک فرانسوی در نیویورک بدست آورد، که باعث شناخت سلیقه و سبک کاریاش شد. اینها، آشنایی او با هنر مدرن و جنبشهای آوانگارد را رقم زد.
- جرقه هنری: اما نیویورک نقطه عطف او بود. او در آنجا با هنرمندان پیشرو و دادائیست مثل «مارسل دوشان» آشنا شد. این برخورد با دنیای هنر مدرن به او آموخت که میتوان به اشیاء معمولی، معنایی غیرمعمول بخشید. زمانی که او در سال ۱۹۲۲ به پاریس بازگشت، دیگر آن دختر رومی خجالتی نبود؛ او آماده بود تا دنیای مد را با نگاهی «نیویورکی و مدرن» به آتش بکشد.
شروع تاریخچه برند السا اسکیاپارلی در پاریس
ورود اسکیاپارلی به دنیای مد کاملاً تصادفی بود. او در پاریس با یک زن ارمنی آشنا شد که ژاکتهای دستباف میفروخت. اسکیاپارلی که شیفته بافت و رنگ شده بود، شروع به طراحی ژاکتهای هندسی با پاپیونهای خطای دید (trompe l’œil) کرد. این ژاکت ساده در شمارهای از مجله ووگ به چاپ رسید و به یک شبه پرفروش شد. این لحظه، نقطه شروع تاریخچه برند السا شیاپارلی بود. در سال ۱۹۲۷، او خانه مد خود را در پاریس تأسیس کرد و خیلی زود به دلیل رویکرد متفاوتش به شهرت رسید.
ورود به دنیای مد؛ ابداع لباسهای ورزشی و بافتنی
السا اسکیاپارلی زمانی وارد دنیای مد شد که لباسها یا خیلی رسمی بودند و یا خیلی ساده. او با دیدی متفاوت، لباسهای «ورزشی و راحتی» را وارد کمد لباس زنان طبقه مرفه کرد؛ اما با یک چاشنی جادویی: هنر و شوخطبعی.
حضور در پاریس و تاثیر از کارهای پل پوارو باعث شد تا السا به طراحی لباس علاقمند شود. او کار طراحی لباس را، بدون آموزش قبلی آغاز کرد. او با روش مولاژ و به صورت ابتکاری طراحی هایی را انجام داد.
اولین ایده با پلیور “خطای دید” (Trompe l’oeil)
در سال ۱۹۲۷، السا لباسی طراحی کرد که به معنای واقعی کلمه پاریس را تکان داد. او یک پلیور بافتنی مشکی ساده را به دست یک بافنده ارمنی داد. از او خواست طرح یک «پاپیون سفید» را طوری روی آن ببافد که از دور انگار یک پاپیون واقعی روی یقه لباس گره خورده است. این کالکشن توجه دنیای فشن و بخصوص مجله ووگ را به خود جلب کرد.
- تکنیک خطای دید: این تکنیک که در هنر به آن Trompe l’oeil (فریب چشم) میگویند، برای اولین بار توسط السا وارد دنیای مد شد.
- واکنش بازار: مجله وگ (Vogue) بلافاصله این طرح را «شاهکار» نامید. فروشگاههای بزرگ نیویورک هزاران عدد از آن را سفارش دادند و این پلیور به پرفروشترین لباس سال تبدیل شد.
چرا این کار مهم بود؟ السا ثابت کرد که لباس میتواند همزمان کاربردی، راحت و «باهوش» باشد. او به جای استفاده از اکسسوریهای گرانقیمت، خودِ لباس را به یک اثر هنری تبدیل کرد.
اولین کالکشن و موفقیت های السا شیاپارلی
- اولین مجموعه شیاپارلی با الهام از ربدوشامبر و پیشبند، پیراهن محبوب طراحی کرد.
- در سال ۱۹۳۱، بازیکن مشهور تنیس (Lily d’Alvarez) دامن سه تکهای با قابلیت جداشدن و اتصال را به تن کرد.
- اواخر سال ۱۹۳۱، shiap (نام مستعار شیاپارلی) تجارت خود را گسترش داد. شروع به طراحی لباسهای شب و رسمی کرد.
موفقیت السا اسکیاپارلی تا زمان جنگ ادامه داشت. او در سال ۱۹۴۰ و در بحبوحه جنگ مجموعه بارانی و پالتوی خود را معرفی کرد که مورد توجه قرار گرفت. پس از آن او در همان سال به نیویورک رفت و تا پایان جنگ در آن جا ماند.
رمزگشایی آثار شیاپارلی | پیوند هنر سورئالیسم و مد
برای رمزگشایی آثار شیاپارلی، باید یک اصل کلیدی را فهمید. اسکیاپارلی برخلاف سایر طراحان که روی فرم و عملکرد لباس متمرکز بودند، به مد به چشم یک مدیوم هنری نگاه میکرد. او معتقد بود لباس میتواند یک بیانیه سیاسی، یک شوخی هوشمندانه یا یک شعر بصری باشد. طراحیهای او اغلب حامل پیامی پنهان بودند. این نگاه، او را به چهرهای منحصربهفرد در تاریخ مد تبدیل کرد. کارهای او نشان داد که مد میتواند چیزی فراتر از تجمل باشد؛ میتواند تفکربرانگیز باشد
در دهه ۱۹۳۰، السا اسکیاپارلی درست در قلب پاریس قرار داشت. او معتقد بود لباس نباید فقط بدن را بپوشاند، بلکه باید ذهن را به بازی بگیرد. او با پیوستن به جنبش سورئالیسم (فراواقعگرایی)، اشیاء روزمره را از معنای اصلیشان تهی کرد و به آنها روحی تازه بخشید.
همکاری تاریخی با سالوادور دالی
عمیقترین و جنجالیترین همکاری تاریخ مد و هنر، میان السا اسکاپارلی و سالوادور دالی شکل گرفت. این دو نابغه سورئالیست، چندین اثر ماندگار خلق کردند که هنوز هم جزو نمادینترین طراحیهای تاریخ مد هستند. آنها با هم مرزهای منطق را شکستند و ثابت کردند که یک لباس میتواند همزمان مضحک، زیبا و عمیق باشد. دالی ایدههای دیوانهوارش را میآورد و اسکیاپارلی با جسارت تمام، آنها را به تن زنان پاریس میپوشاند.
مشهورترین همکاری آنها “لباس خرچنگی” بود. دالی یک خرچنگ بزرگ را روی یک لباس ابریشمی سفید کشید. اسکیاپارلی آن را به لباسی تبدیل کرد که والیس سیمپسون، دوشس ویندزور، آن را پوشید. اثر دیگر، “کت میز تحریر” با کشوهای واقعی بود. این همکاریها، جوهره رمزگشایی آثار شیاپارلی هستند؛ تلفیق هنر ناب و طراحی کاربردی.
معروفترین طراحی های السا اسکیاپارلی
طراحیهای السا اسکیاپارلی متنوع و عجیب و هر کدام داستانی برای گفتن دارند. در ادامه، برخی از نمادینترین آثار او را مرور میکنیم:
- کت میز تحریر (The Desk Suit): یکی از معروفترین طراحیهای او، کتی با الهام از نقاشی «زن با کشوهایش» اثر دالی بود. جیبهای این کت دقیقاً شبیه به کشوهای واقعی با دستگیرههای فلزی بودند؛ تلفیقی بینظیر از خیاطی دقیق و نگاه سورئال. این یک شوخی هنرمندانه با مفهوم “زن شاغل” در دهه ۳۰ بود.
- لباس اشک (The Tears Dress): یک لباس بلند آبی کمرنگ با نقشی از اشک که با همکاری دالی طراحی شد. این لباس، مد را وارد قلمرو احساسات پیچیده انسانی کرد.
- لباس خرچنگ (The Lobster Dress): دالی یک خرچنگ غولپیکر را روی یک لباس شب ابریشمی سفید نقاشی کرد. این لباس جنجالی توسط والیس سیمپسون (دوشس وینزور) پوشیده شد. خرچنگ در دنیای دالی، نمادی از غرایز پنهان بود.
- کلاه کفشی (The Shoe Hat): السا با الهام از عکس دالی از همسرش (گالا) گرفته بود. در سال ۱۹۳۷ کلاهی به شکل یک کفش پاشنهبلند زنانه وارونه روی سر، طراحی کرد. این طرح دیوانهوار به یکی از عجیبترین و بهیادماندنیترین اکسسوریهای تاریخ تبدیل شد.
- لباس اسکلتی (The Skeleton Dress): یک لباس مشکی چسبان که روی آن استخوانهای قفسه سینه و ستون فقرات، برجستگیهای پارچهای داشت. این لباس، بدن انسان را به یک اثر هنری آناتومیک و در عین حال زیبا بدل کرد.
- پالتوی تلفن (The Telephone Bag): کیف دستی به شکل یک تلفن رومیزی قدیمی. این نشاندهنده شیفتگی اسکیاپارلی به اشیاء روزمره و تبدیل آنها به مد بود.
داستان رنگ صورتی جیغ (Shocking Pink)؛ امضای همیشگی السا
اگر امروزه برندهایی مثل «والنتینو» با رنگهای جیغ شناخته میشوند، باید بدانید که همه آنها مدیون جسارت السا در سال ۱۹۳۷ هستند. این رنگ صورتی جیغ و خیرهکننده، امضای شخصی او بود. قبل از او، صورتی رنگی ملایم، دخترانه و معصومانه و فقط برای لباسهای نوزاد یا لباسهای خواب استفاده میشد. اما السا اسکیاپارلی این تصور را برای همیشه تغییر داد.
داستان از این قرار است که او یک گردنبند فیروزه و الماس کارتیه را دید که متعلق به دوشس ویندزور بود. در میان نگینهای فیروزه، یک الماس صورتی کمیاب و فوقالعاده درخشان وجود داشت. اسکیاپارلی آن رنگ را “شوکینگ” نامید و از آن در همه چیز استفاده کرد. از لباسها و اکسسوری تا بستهبندی عطر معروفش. این رنگ، تجسم کاملی از شخصیت جسور و نترس او بود.
چرا این رنگ دنیای مد را تکان داد؟
السا با معرفی عطر جدیدش به نام “Shocking”، رنگی را به دنیا معرفی کرد که خودش آن را اینگونه توصیف میکرد: «روشن، خیرهکننده، بیپروا، زنده، مثل تمام نورهای دنیا که در یک رنگ جمع شده باشند؛ یک رنگِ شوکهکننده!»
- فرار از تکرار: در دورانی که پاریس در میان رنگهای مشکی، سرمهای و کرمِ شانل غرق شده بود، «صورتی شوکهکننده» مثل یک انفجار عمل کرد. این رنگ نه قرمز بود و نه صورتی معمولی. بلکه یک مجنتا (Magenta) غلیظ و تند بود که انرژی و جسارت زنانه را فریاد میزد.
- نماد قدرت و مدرنیته: این رنگ برخلاف نامش، فقط برای زیبایی نبود؛ بلکه نمادی از استقلال زنی بود که نمیخواست در میان جمعیت گم شود. السا از این رنگ در همه چیز استفاده کرد: از آستر کتها گرفته تا لباسهای شب مجلل و حتی بستهبندی لوازم آرایشی.
- تأثیر بر فرهنگ عامه: محبوبیت رنگ فیوشا به قدری زیاد شد که بعدها به یکی از ارکان اصلی فرهنگ پاپ تبدیل گشت. از لباس معروف مرلین مونرو در فیلم “آقایان موطلاییها را ترجیح میدهند” تا ترندهای امروزی، همگی ریشه در این نبوغ السا دارند.
رقابت تاریخی السا اسکاپارلی و کوکو شانل: دو فلسفه متضاد
در دهه ۳۰ میلادی، پاریس به دو اردوگاه تقسیم شده بود: طرفداران شانل و طرفداران اسکیاپارلی. این دو زن قدرتمند، نه تنها رقیب تجاری، بلکه دشمنان خونی یکدیگر بودند. شانل به سادگی، راحتی و کاربردی بودن اعتقاد داشت. او مد را از قید لباسهای سخت آزاد کرد و لباسهایش برای “زندگی واقعی” طراحی شده بودند. در مقابل، اسکیاپارلی به افراط، نمایش و هنر متعهد بود. لباسهای او برای “رویاها” طراحی میشدند. شانل هرگز نام اسکاپارلی را به زبان نمیآورد. همیشه با تحقیر او را “آن هنرمند ایتالیایی که لباس میسازد” خطاب میکرد. السا هم در مقابل، شانل را یک «کلاهدوز معمولی» میدانست که خلاقیتش خشک شده است.
تفاوت دیدگاه؛ هنر در مقابل کاربرد
ریشه این دشمنی در فلسفه طراحی آنها بود. این تقابل را میتوان در سه نقطه کلیدی خلاصه کرد:
- مد به مثابه هنر یا ابزار؟ شانل معتقد بود مد باید کاربردی، راحت و ساده باشد تا زن بتواند در آن حرکت کند (لباس برای زندگی). اما اسکیاپارلی معتقد بود مد یک «هنر» است و لباس باید یک بیانیه بصری، عجیب و حتی تکاندهنده باشد (لباس برای نمایش قدرت و تخیل).
- سادگی در برابر افراط: در حالی که شانل روی «پیراهن مشکی کوتاه» (LBD) و خطوط صاف تاکید داشت. اسکیاپارلی دکمههایی به شکل سوسک، جیبهایی شبیه کشوهای میز و پارچههایی با طرح روزنامه طراحی میکرد.
- پایگاه اجتماعی: شانل از فقر به اوج رسیده بود و میخواست با سادگی، اشرافیت را بازتعریف کند. اما السا از یک خانواده اشرافی میآمد و با اعتمادبهنفس کامل، از مسخره کردن سنتها و ایجاد طرحهای جنجالی لذت میبرد.
شایعات داغ تاریخی: ماجرای لباس آتشگرفته! معروف است که در یک مهمانی شبانه، کوکو شانل به عمد السا اسکیاپارلی را به سمت یک شمعدان هدایت کرد. لباس السا که با گلهای مصنوعی تزئین شده بود، آتش گرفت و مهمانان مجبور شدند با پاشیدن نوشیدنی روی او، آتش را خاموش کنند. این اوج «جنگ سرد» آنها در ملأ عام بود!
این رقابت، اگرچه تلخ بود، اما به شکوفایی خلاقیت هر دو طرف انجامید و پاریس را به قطب مد جهان تبدیل کرد.
چه کسی پیروز شد؟
اگرچه شانل به دلیل کاربردی بودن طرحهایش توانست امپراتوری تجاری پایدارتری بسازد، اما اسکیاپارلی روح «خلاقیت خالص» را در کالبد مد دمید. امروزه در سال ۲۰۲۶، وقتی طراحیهای عجیب برندهایی مثل گوچی یابالنسیاگا را میبینیم، در واقع شاهد پیروزی میراث السا بر سادگی مطلق هستیم.
زندگی شخصی و افت و خیزهای تاریخچه برند اسکیاپارلی
ازدواج پرتلاطم و مادر شدن
زندگی شخصی اسکیاپارلی همواره تحتالشعاع زندگی حرفهای پررنگش بود. او در لندن با کنت ویلیام دو ونت د کرلور ازدواج کرد. این ازدواج که به زودی صاحب یک دختر به نام ماریا-لوئیزا (ملقب به گوگو) شد، چندان پایدار نبود. کنت، همسرش را به دلیل علاقه وافر به کارش ترک کرد. گوگو بعدها به دلیل ابتلا به فلج اطفال، بخش مهمی از زندگی اسکیاپارلی را تحت تأثیر قرار داد. این چالشهای شخصی، عزم و استقلال این طراح بزرگ را بیش از پیش تقویت کرد.
افول و تعطیلی خانه مد در میانه قرن
با شروع جنگ جهانی دوم، حال و هوای دنیا تغییر کرد. مد سورئال و فانتزیهای اسکیاپارلی دیگر با فضای بحرانزده همخوانی نداشت. ترند مد به سمت سادگی و کاربردیگری متمایل شد که کوکو شانل و بعدها کریستین دیور با “نیو لوک” آن را نمایندگی میکردند. اسکیاپارلی که نتوانست خود را با این تغییر وفق دهد، در سال ۱۹۵۴ خانه مد خود را تعطیل کرد. او به نیویورک بازگشت و بیشتر وقت خود را صرف نوشتن بیوگرافی خود با نام “زندگی شرمآور” کرد. این کتاب امروز یکی از منابع اصلی برای هر کسی است که “السا اسکیاپارلی ویکیپدیا” یا منابع دیگر را جستجو میکند.
نوآوریهای فنی که شیاپارلی به مد هدیه داد
بسیاری از چیزهایی که ما امروز در لباسهایمان به عنوان یک امر بدیهی میبینیم، برای اولین بار توسط ذهن جسور السا ابداع یا به کار گرفته شدند. او عاشق آزمایش کردن بود و از اینکه مواد «ارزان» یا «صنعتی» را در لباسهای گرانقیمت به کار ببرد، واهمهای نداشت.
اولین استفاده از زیپ به عنوان تزئین لباس
تا قبل از السا اسکیاپارلی، زیپ ابزاری کاملاً کاربردی و «زشت» پنداشته میشد که باید زیر لایههای پارچه پنهان میشد (مثل زیپ شلوار یا کیفها). اما السا در سال ۱۹۳۵، همه را شوکه کرد.
- زیپ به مثابه جواهر: او از زیپهای پلاستیکی درشت با رنگهای تند و متضاد در جلوی لباسهای شب و کتهایش استفاده کرد.
- انقلاب در پوشیدن: او اولین کسی بود که متوجه شد زیپ نه تنها سرعت پوشیدن لباس را بالا میبرد، بلکه میتواند به عنوان یک خط عمودی مدرن، به اندام زنانه فرم بهتری بدهد.
پارچههای سنتتیک و دکمههای مجسمهگون
السا دشمن کلیشهها بود. در حالی که همه به دنبال ابریشم و کتان بودند، او به سراغ مواد نوظهور رفت:
- پارچههای عجیب: او اولین کسی بود که از پارچههایی مثل “Rhodophane” (نوعی پلاستیک شفاف و شیشهای) استفاده کرد. همچنین پارچهای ابداع کرد که بافتی شبیه به پوست درخت یا روزنامه مچاله شده داشت.
- دکمههایی که حرف میزدند: برای السا، دکمه فقط یک وسیله برای بستن لباس نبود. او با کمک هنرمندان، دکمههایی به شکل شکلات، قفل، آکروباتبازها، گلولههای توپ و حتی حشرات ساخت.
- اهمیت این نوآوری: این دکمهها باعث میشدند حتی سادهترین کتهای او به یک اثر هنری کلکسیونی تبدیل شوند. او ثابت کرد که جزئیات کوچک، روح اصلی طراحی هستند.
شروع دوباره برند شیاپارلی
بعد از بازگشت السا از امریکا به پاریس، در سال ۱۹۴۶، در کنار طراحی لباس، جواهرات و عطرهایی نیز با برند خودش ارائه داد. در این زمان، طراحی های کریستین دیور به محبوبیت رسیده بود. السا نتوانست خود را با تغییرات جدید وفق دهد.
او طراحی کوتور خود را در ۱۹۵۱ خاتمه داد. سه سال بعد در ۱۳ دسامبر۱۹۵۴ خانه مد خود را نیز تعطیل کرد. به این صورت عرصه را برای رقیبش کوکو شنل خالی کرد.
پایان کار السا شیاپارلی
السا شیاپارلی همان سال کتاب خاطرات خود را منتشر کرد و نه سال بعد در ۱۳ نوامبر ۱۹۷۳ در فرانسه در گذشت. اما نامش بهعنوان کسی که دنیای مد دههی ۲۰ و ۳۰ را جهت داد، همچنان بزرگ و به یادماندنی است.
یک بیزنسمن ایتالیایی به نام دیگو دلا ول (Diego Della Valle) امتیاز این برند را در سال ۲۰۰۷ خرید. او در سپتامبر ۲۰۱۳ تصمیم به ارائه مجموعه های اوتکوتور کرد. به این ترتیب پس از سالها، اولین نمایش خود را در ژانویه ۲۰۱۴ ارائه و تا امروز کار خود را با حفظ سبک شیاپارلی ادامه میدهد!
کالکشن اسکیاپارلی در قرن ۲۱ و ظهور دنیل رزبری
نام اسکیاپارلی پس از دههها سکوت، دوباره با همان قدرت و جسارت اولیه به دنیای مد بازگشته است. امروزه این برند ثابت کرده است که “سورئالیسم” هیچگاه قدیمی نمیشود، بلکه هر بار با لباسی جدید، تماشاگران را جادو میکند.
میراث ماندگار اسکیاپارلی و احیای دوباره برند
امروزه، خانه مد اسکیا پارلی با مدیریت هنری «دانیل رزبری»، دوباره به اوج شکوه خود بازگشته است. در سالهای اخیر، ما شاهد بازگشت المانهای سورئال السا روی فرش قرمزهای بزرگ (مثل لباسهای لیدی گاگا و بلا حدید) هستیم. میراث او به ما میآموزد:
- مد یک هنر است، نه فقط یک تجارت.
- نقصها و عجایب میتوانند زیباترین بخش یک استایل باشند.
- هرگز از «شوکهکردن» مخاطب نترسید!
دنیل رزبری، ناجی برند اسکیاپارلی
برند اسکیاپارلی برای بیش از نیم قرن در خاموشی فرو رفته بود تا اینکه در سال ۲۰۱۴ احیا شد. اما انقلاب اصلی در سال ۲۰۱۹ رخ داد، زمانی که یک طراح جوان و کمتر شناختهشده به نام دنیل رُزبری (Daniel Roseberry) سکان هدایت را به دست گرفت. رزبری که اهل تگزاس است، پیش از این تجربه کار در برند تام براون را داشت. او با درک عمیق از میراث سورئال اسکیاپارلی، جانی دوباره به برند بخشید. رویکرد رزبری یک کپیبرداری نوستالژیک نبود. او DNA برند را گرفت و آن را برای دنیای امروز و نسل جدید اینترنتزده بازتفسیر کرد.
- وفاداری به ریشهها: رُزبری با هوشمندی تمام، المانهای کلاسیک السا مثل رنگ صورتی شوکهکننده، قطعات طلاکاری شده به شکل اعضای بدن (چشم، لب، گوش) و پارچههای حجمدار را دوباره احیا کرد.
- هنر در عصر مدرن: او توانست تعادلی میان «هنر محض» و «مد سطح بالا» (اوت کوتور) ایجاد کند. هم در موزهها تحسین شود و هم روی فرش قرمزها بدرخشد.
تأثیر برند اسکیا پارلی بر مد امروز
میراث اسکیاپارلی فراتر از لباسهایش است. او مفهوم “مد به مثابه هنر” را پایهگذاری کرد. اولین طراح بزرگی بود که از زیپهای رنگی و پلاستیکی به عنوان عنصر تزئینی استفاده کرد. پدیده “بوتیک” با مجموعههای آماده پوشیدن را قبل از همه خلق کرد. بسیاری از طراحان مدرن مانند الکساندر مککوئین و ژان پل گوتیه، به شدت از فلسفه طراحی او الهام گرفتهاند. مک کویین به ویژه در اجرای فشنشوهای تئاتری و مرز شکنانه، وارث واقعی تفکر اسکیاپارلی بود.
ستارههایی که امروز اسکیاپارلی میپوشند
امروزه پوشیدن لباسهای اسکیاپارلی به معنای داشتن جسارت و سلیقهای خاص است. برخی از نمادینترین لحظات مد در سالهای اخیر متعلق به این برند بوده است:
- لیدی گاگا: در مراسم تحلیف ریاستجمهوری آمریکا، لیدی گاگا با کتی سرمهای و دامنی حجیم به رنگ قرمز اسکیاپارلی، همراه با یک سنجاقسینه غولپیکر طلا به شکل کبوتر صلح ظاهر شد که دنیا را خیره کرد.
- بلا حدید: حضور او در جشنواره کن با لباسی که یک گردنبند طلا به شکل ریههای انسان روی آن خودنمایی میکرد، به یکی از پربحثترین تصاویر تاریخ فرش قرمز تبدیل شد.
- کاردبی و بیانسه: این ستارهها بارها با قطعاتی که فرمهای بدن (مانند سینهریزهای طلایی) را به شکلی سورئال بازسازی کردهاند، قدرت نمایشی این برند را به رخ کشیدهاند.
سخن پایانی درباره السا شیاپارلی
السا شیاپارلی ثابت کرد که مد، فضایی برای «ترسیدن» نیست. او با استفاده از زیپهای نمایان، رنگ صورتی تند و همکاری با سورئالیستها، به زنان آموخت که لباس آنها، زرهی است که شخصیت و جسارتشان را به دنیا نشان میدهد. اگر امروزه ما از پوشیدن لباسهای متفاوت لذت میبریم، مدیون زنی هستیم که جرأت کرد «عجیب» باشد.
اگر از خواندن این مقاله لذت بردید و میخواهید با دیگر اسطورههای دنیای مد آشنا شوید، حتما مقالات دیگر ما را در بخش بیوگرافی طراحان مد سایت دنیای مد دنبال کنید. همچنین میتوانید نظرات و سوالات خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید.
منابع: Vogue و Metropolitan Museum of Art