تاریخ فشن و مد دهه ۱۹۰۰ تا ۱۹۱۰ میلادی، انقلاب ظرافت از سنت به مدرنیته

قرن بیستم یکی از مهم‌ترین سده‌ها در تحولات تاریخ مد محسوب می‌شود. درست در اولین دهه از این قرن، 1900 تا 1910، شعله‌ی تغییرات مد روشن شد. در این مطلب از مجله دنیای مد به بررسی تحولات تاریخ مد دهه ۱۹۰۰ میلادی خواهیم پرداخت.

مروری بر تحولات دهه ۱۹۰۰ میلادی

دهه 1900 میلادی که اغلب با عنوان “عصر ادواردین” (Edwardian Era) شناخته می‌شود، دورانی که در آن مد و لباس دستخوش تغییرات بنیادین و شگفت‌انگیزی شد. این دهه، مانند پلی بود میان سخت‌گیری‌های دوران ویکتوریا و آزادی‌های مدرنیته در قرن بیستم. زنان از عصر ویکتوریا و لباس‌های پردردسر آن، وارد دوره ادواردین شدند. حالا به پوشیدن لباس‌های مناسب با سبک زندگی فعال‌تر مشتاق بودند. انقلاب صنعتی به اوج خود رسیده بود.

در اوایل دهه ۱۹۰۰ به لحاظ اجتماعی؛ هنوز جامعه مردسالار و نقش زن اغلب در خانه‌داری و مراقبت از فرزندان پررنگ بود. خانواده‌های اصیل و افراد طبقات بالای جامعه هنوز در برابر جریان‌های جدید قرن بیستم محافظه‌کارانه رفتار می‌کردند.

انقلاب و تحولی که در مد این دهه پدید آمد، تا حد زیادی تحت‌تاثیر مسائل حقوق بشر و جنبش فمنیسم قرار داشت. صدای جنبش‌های زنان برای حقوق برابر طنین‌انداز می‌شد و این تغییرات اجتماعی عمیق، بازتابی مستقیم در لباس‌ها، فرم بدن و ایده‌آل‌های زیبایی پیدا کرد. در حالی که طبقات بالای جامعه در اروپا و آمریکا غرق در تجمل بودند، طراحان پیشرویی مانند پل پوآرو (Paul Poiret) در پاریس، شروع به شالوده‌شکنی کردند و مسیر را برای انقلاب بزرگ مد در دهه بعد هموار ساختند. در ادامه این مطلب نگاهی جامع و دقیق به تاریخ مد در این برهه جذاب از تاریخ می‌اندازد.

شکل جدیدی از مد زنانه با عنوان زن جدید ظهور کند. بنابراین تمام این تغییرات در زندگی زنان باعث انتخاب لباس‌هایی ساده و راحت‌تر شد. تا زنان بتوانند فعالیت‌های زندگی جدیدشان را به آسانی انجام دهند.

استایل و لباس های قرن بیستم میلادی

قلب تپنده مد دهه 1900 میلادی، استایل زنان و مفهومی بود که امروزه آن را “مد ادواردین” می‌شناسیم. در نیمه اول این دهه، کرست عنصر جدانشدنی و تعیین‌کننده لباس بانوان بود. با این حال، کرستِ ادواردین با مدل‌های پیشین ویکتوریایی تفاوت داشت. مد دهه 1900 تا حد بسیار زیادی از طبیعت تاثیر می‌پذیرفت. رنگ‌های روشن، تزئینات و جزئیات متنوع لباس‌ها تغییر یافته بود.

در دوره‌های قبل کرینولین‌های سنگین و پرحجم باعث آسیب به کمر خانم‌ها می‌شد. کرست‌های تنگ و غیر استاندارد در طولانی مدت سخت و غیرقابل تحمل می‌شد. به همین دلیل، بیش از قبل به سلامت اندام خانم‌ها توجه شد و طراحان لباس بیشتر بر فرم طبیعی بدن زنان تاکید نمودند.

پس طراحان مد دهه ۱۹۰۰ سیلوئت لباس خانم‌ها را به فرم S تغییر دادند. کرست جدید این دهه، با نام “کرست سلامتی” (Health Corset) یا “کرست S شکل” (S-bend corset) شناخته می‌شد. فرم بدن را به شکلی تغییر می‌داد که زن، قامتی راست‌تر و در عین حال حالتی متمایل به جلو داشته باشد. این فرم، سینه را به جلو و باسن را به عقب متمایل می‌کرد. حالتی شبیه به حرف S انگلیسی به وجود می‌آورد که ایده‌آل آن زمان بود.

مد لباس دهه ۱۹۰۰ میلادی زنانه

فرم کلی پیراهن‌های زنانه کشیده شد. پیراهن‌ها راسته‌تر از قبل شدند. قسمت بالاتنه پیراهن گشادتر و آستین‌ حجم‌دار بود. کمر به شدت باریک و تنگ و بلندی دامن‌ تا روی زمین شد. برخی زنان به‌خصوص فعالان حقوق زنان، سعی می‌کردند شبیه به مردها لباس بپوشند. لباس‌هایی از رنگ‌های تیره و خنثی با سرشانه‌های پهن و حجیم انتخاب می‌کردند. گاهی از کروات و پیراهنی مردانه با دامن استفاده می‌شد.

اما مد سنتی و محافظه‌کار همچنان با یقه‌های بلند آهاردار، آستین بلند، دستکش و کلاه‌های پهن و تزئین‌شده که با لباس یا چتر ست می‌شد، معرفی می‌گردید. تزئینات و پارچه‌ی پیراهن‌ها اغلب از تور و لایه‌لایه بود. گاهی روبان، مروارید و پر در جزئیات تزئینات اضافه می‌شد.

سیلوئت محبوب “کبوتری” (Pouter Pigeon)

سیلوئت مد غالب استایل دهه 1900 برای بانوان، ظاهری بود. بلوز یا پیراهنی با قسمت جلویی پف‌دار و آویزان که روی کمری باریک می‌افتاد. این ظاهر به “سینه کبوتری” یا “Pouter Pigeon” معروف بود. این بلوزها اغلب یقه‌های بلند و استخوان‌دار داشتند و با پارچه‌های لطیف مانند تور، چیندار و روبان تزئین می‌شدند. جنس پارچه‌ها بسته به زمان پوشیدن متفاوت بود، از کتان سبک برای روز تا ابریشم و ساتن برای لباس‌های شب.

مد و فشن زنان در دهه میلادی 1900

به طور کلی لباس زنان شامل پیراهن، بلوز و دامن بلند تا زمین بود. لباس شب، معمولا یقه‌ای بلند و دنباله‌ای کوچکی در قسمت پشت پیراهن داشت. لباس‌ عصرانه (Tea Gown)، پیش از این دهه، تنها در داخل خانه پوشیده می‌شد. در ابتدای قرن بیستم تبدیل به لباس اجتماع شد.

ظهور دختر گیبسون (Gibson Girl) به عنوان ایده‌آل زیبایی

نمی‌توان از مد بانوان در دهه 1900 سخن گفت و به “دختر گیبسون” (Gibson Girl) اشاره نکرد. این شخصیت که توسط تصویرگر آمریکایی، چارلز دینا گیبسون خلق شد، تجسم ایده‌آل زیبایی زنانه در آن عصر بود. دختر گیبسون زنی بود با قامتی بلند و کشیده، موهایی که با حجم زیاد روی سر جمع می‌شد، چهره‌ای با اعتماد به نفس و نگاهی اندکی طعنه‌آمیز و شیطنت‌بار.

او زنی مدرن، مستقل و ورزش‌دوست بود که در عین حال ظرافت و زنانگی خود را حفظ کرده بود. این تصویر به قدری فراگیر شد که زنان زیادی در سراسر آمریکا و اروپا سعی در تقلید از ظاهر و استایل او داشتند.

توجه به لباس‌های کاربردی؛ از لباس ورزش تا پیراهن‌های ساده

با تغییر سبک زندگی و حضور پررنگ‌تر زنان در فعالیت‌های خارج از خانه، نیاز به لباس‌های ساده‌تر و راحت‌تر هم ایجاد شد. محبوبیت دوچرخه‌سواری، تنیس و گلف باعث شد پوشاکی مانند کت و دامن‌های پارچه‌ای از پشم یا توید، برای فعالیت‌های روزمره و بیرون از خانه بسیار محبوب شوند.

یکی از مهم‌ترین آیتم‌های این سبک، بلوزهای ساده بود. بلوزی با یقه‌ای شبیه به پیراهن مردانه که خیلی زود به یونیفرم زنان کارمند و نمادی از زنانگی مدرن و عملی تبدیل شد. این قطعه لباس، بسیار همه‌کاره بود و می‌شد آن را با دامن‌های مختلفی پوشید.
زنان شاغل و دختران کالجی، لباس‌هایی بدون تزئینات، دامن‌هایشان کوتاه‌تر از معمول بود. آن را با پیراهن‌های ساده‌ای شبیه به لباس مردان می‌پوشیدند، معادل جین و تی‌شرت امروزی برای دختران.

کفش‌ها در مد دهه ۱۹۰۰ باریک و نوک‌تیز با پاشنه‌ای متوسط و از چرم ساخته می‌شد. در ابتدای دهه 1900 طراحی کفش، شبیه به کفش‌های عصر ویکتوریا داشتند. و برای هر موقعیت و مراسم کفشی جداگانه در نظر گرفته می‌شد. اما با شروع جنگ جهانی اول و کمبود چرم، کفش‌های پارچه‌ای به مد زنانه وارد شد. دیگر کمتر برای هر موقعیتی کفش جداگانه پوشیده می‌شد.

تحت تاثیر محدودیت‌های مواد اولیه در جنگ، کلاه‌های پهن به تدریج تا اواخر دهه 1900 کوچکتر شدند. جنگ باعث شد تنوع رنگ، پارچه و میزان تزئینات لباس‌ها کم شود. در اواخر این دهه‌ لباس‌ها ساده‌تر شدند.

مدل مو و زیبایی زنان در دهه ۱۹۰۰، عصر حجم و ظرافت طبیعی

در اوایل قرن بیستم، برخلاف دنیای امروز؛ تمرکز اصلی آرایش و زیبایی روی صورت نبود، بلکه مدل مو در مرکز توجه قرار داشت. آرایش به شدت ساده، طبیعی و مینیمال بود. هرگونه استفاده آشکار از رنگ‌های تند و غلیظ، بی‌نزاکتی و دور از شأن یک بانو محسوب می‌شد.

استانداردهای زیبایی این دهه مانند مد، متاثر از طبیعت بود و شعاری تحت عنوان “Natural to Nature” رواج پیدا کرد. خانم‌ها سعی می‌کردند در آرایش صورت کاملا طبیعی داشته باشند و چهره‌ای سالم و طبیعی از خود نشان دهند.

مدل موی پومپادور (Pompadour) و شینیون‌های پر حجم

مدل موی غالب در این دهه، “پومپادور” نام داشت. این مدل با تمرکز بر حجم‌دهی زیاد به موها در قسمت جلویی و بالای سر شناخته می‌شد. برای رسیدن به این حجم اغراق‌آمیز، زنان از روش‌های مختلفی مانند شانه‌زنی معکوس (پوش دادن موها) یا حتی قرار دادن بالشتک‌های مخصوصی از موی اسب با نام “رت” (Rat)، در زیر موهای خود استفاده می‌کردند.

سپس موها را به صورت یک شینیون حجیم و شل در بالای سر جمع می‌کردند و اغلب چند دسته موی فرخورده را به‌عنوان قاب در اطراف صورت رها می‌کردند. این مدل موی پر زرق و برق، مکمل کلاه‌های بسیار بزرگ و لبه‌پهنی بود که از ارکان اصلی استایل در این دهه به شمار می‌رفتند.

میکاپ صورت: پوست رنگ‌پریده و آناتومی لطیف

هدف اصلی آرایش در دهه 1900، رسیدن به یک چهره کاملاً طبیعی اما بی‌نقص بود. ایده‌آل زیبایی، داشتن پوستی روشن و بسیار رنگ‌پریده، شفاف و صاف بود. برای این منظور بانوان به طور مداوم از پودرهای سفید و روشن استفاده می‌کردند. برای ایجاد رنگی ملایم روی گونه‌ها و لب‌ها نیز از “روژ” (Rouge) استفاده می‌شد که معمولاً به صورت پماد یا پودرهای رنگی در سایه‌های صورتی و هلویی بسیار ملایم که با دقت زیادی به‌صورت محو روی پوست زده می‌شد. در مجموع، چهره نهایی باید به گونه‌ای به نظر می‌رسید که گویی فرد هیچ آرایشی نکرده و این زیبایی کاملاً طبیعی است.

به طور کلی آرایش غلیظ در دهه ۱۹۰۰ مخصوص هنرپیشه‌ها بود. رنگ موی قهوه‌ای تیره در این دوره بسیار محبوب بود.

مد لباس دهه ۱۹۰۰ میلادی مردانه

مد آقایان در دهه 1900 میلادی، برخلاف تحولات پرشتاب مد زنانه، ظرافت و رسمیت بیشتری را در سیلوئتی بی‌نقص و اتوکشیده دنبال می‌کرد. سیلوئت کلی بدن مردانه، لاغر، بلند و ورزشکاری بود که از دهه 1890 به ارث رسیده بود. این دوران، اوج رواج کت و شلوارهای سه تکه و تعریف قوانین پوشش رسمی و نیمه‌رسمی بود که بسیاری از آن‌ها هنوز هم پابرجا هستند. لباس سه تکه مردان شامل کت، شلوار و جلیقه بود. کت‌ها برای راحتی گشادتر شدند. در موقعیت‌های غیررسمی رنگ کت و شلواری همرنگ؛ و جلیقه‌ای از رنگ متضاد استفاده می‌شد.

لبه پاچه شلوار، برگردان یا پاکتی بود. در قسمت جلو و عقب شلوار پیلی‌هایی در نظر گرفته می‌شد. جلیقه‌ها در قسمت قفسه سینه تنگ بود. جلیقه‌هایی که در استایل کژوال استفاده می‌شد معمولا یک سری دکمه داشت.

کت‌هایی با برش آزاد به رنگ آبی ملوانی یا دیگر رنگ‌های روشن برای فعالیت‌های ورزشی یا کارهای روزمره استفاده می‌شد. این مدل کت‌ها سبک‌تر بود و جیب‌هایی از رو داشت. نوع دیگری از این کت‌های کژوال هم از پارچه تویید دوخته می‌شد؛ که برای فعالیت‌هایی مانند شکار، سواری و گلف رایج بود.

اجزای اصلی مد لباس یک آقا دهه 1900

اصلی‌ترین لباس روزمره برای یک آقا، کت سک (Sack Coat) یا کت سالون بود که به مرور جایگزین کت‌های بلند رسمی (Frock Coat) برای موقعیت‌های غیررسمی و نیمه‌رسمی می‌شد. این کت معمولاً با یک جلیقه و شلوار هم‌رنگ، یک دست کامل کت و شلوار سه تکه را تشکیل می‌داد.

شلوارها در این دهه نسبت به گذشته کوتاه‌تر شدند و اغلب قسمت پایینی آن‌ها برگردان داشت و با اتوی خطی تیز و مشخص، چه از جلو و چه از پشت، پرس می‌شدند. برای موقعیت‌های رسمی روز، کت فراک صبحگاهی (Morning Coat) و برای مراسم رسمی شب، کت شام (Tailcoat) به همراه پاپیون سفید همچنان الزامی بود. در همین دهه، کت تاکسیدو (Dinner Jacket) با یقه‌های ساتن ابریشمی، به‌عنوان گزینه‌ای راحت‌تر و مدرن‌تر برای مهمانی‌های خصوصی و نیمه‌رسمی شبانه جای خود را باز کرد .

پالتوی رنگارنگ پوشاک ورزشی و تفریحی

فعالیت‌های خارج از شهر و ورزش، اجازه تنوع بیشتری به استایل مردانه می‌داد. برای شکار و فعالیت‌های روستایی، کت نورفولک (Norfolk Jacket) با دوخت‌های خاص و چین‌های جعبه‌ای در جلو و پشت، از پارچه‌های توید و محکم دوخته می‌شد و بسیار محبوب بود. برای ساحل و ورزش‌هایی مانند کریکت یا قایق‌سواری نیز کت بلیزر (Blazer) با پارچه‌های فلانل راه‌راه یا سرمه‌ای رنگ و دکمه‌های برنجی، پوشیده می‌شد که ردپای این استایل هنوز در مد امروز دیده می‌شود.

اکسسوری مردان در دهه ۱۹۰۰

برای مهمانی‌های شام که در خانه یا کلاب‌های مردانه برگزار می‌شد، معمولا تاکسیدو مشکی که یقه شال مانندی از ساتن یا ابریشم داشت و تک دکمه بود با پیراهنی سفید و کرواتی مشکی می‌پوشیدند. کراوات‌های کژوال باریک‌تر بودند. پاپیون رسمی‌تر و دستمال گردن با لباس رسمی استفاده می‌شد.

کلاه‌‌های هامبورگ، کاسه‌ای و حصیری در این دهه جزو اکسسوری‌های اصلی آقایان بود. کفش مردان کمی بلندتر از مچ و در رنگ‌های مشکی، خاکستری و قهوه‌ای رایج بود. کفش‌های رسمی‌تر نیز از یک طرف دکمه‌هایی داشتند.

مدل مو و زیبایی مردان سال‌های۱۹۰۰ تا ۱۹۱۰: استایل سبیل

همانند بانوان، برای آقایان نیز مدل مو و آراستگی صورت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. اصل کلی، ظاهری کاملاً مرتب، صیقلی و باوقار بود.

موهای کوتاه، صاف و فرق‌دار

مدل موی استاندارد برای آقایان در این دهه، موهایی کوتاه بود که معمولاً با روغن‌های مخصوص یا پماد به خوبی به سمت عقب یا بغل شانه زده می‌شد و برق می‌افتاد. فرق از پهلو یا وسط، عنصری کلیدی بود. این استایل موها را کاملاً صاف و به سر می‌چسباند و ظاهری بسیار باوقار و جدی به فرد می‌بخشید. گذاشتن ریش چندان مرسوم نبود و ریش بسیار کوتاه و مرتب نگه داشته می‌شد. اما در عوض، این دهه را می‌توان “عصر طلایی سبیل” نامید.

دوران شکوه هندلبار (Handelbar Moustache)

ابتدای قرن بیستم، اوج مُد سبیل‌های دسته‌دوچرخه‌ای یا “هندلبار” (Handlebar moustache) بود. این مدل سبیل که با موم شکل داده می‌شد و دو سر آن کاملاً تاب‌دار و رو به بالا حالت می‌گرفت. نمادی از وقار، مردانگی و پرستیژ اجتماعی بود. نگهداری از این سبیل‌ها کاری زمان‌بر و دقیق بود و به ابزارهای خاصی نیاز داشت، که نشان از اهمیت بالای ظاهر در جامعه مردانه آن زمان بود. در اواخر دهه و با فراگیری تیغ‌های ریش‌تراشی دستی و مدرن، به تدریج مدل‌های ساده‌تر و صورت‌های بدون ریش هم محبوبیت یافتند.

مد کودکان در سال ۱۹۰۰ میلادی، مینیاتورهای کوچک والدین

مد کودکان در دهه 1900 میلادی، آینه تمام‌نمای مد بزرگسالان بود. تا پیش از دهه 1920، کودکان عمدتاً مانند “بزرگسالان کوچک” لباس می‌پوشیدند، فلسفه‌ای که ریشه در نگاه آن دوران به کودکی داشت. نکته شگفت‌انگیز درباره مد کودکان در این دوره، یکسان بودن لباس دختران و پسران تا سنین 6-7 سالگی بود.

لباس دختربچه‌ها

دختران کوچک، اساساً نسخه‌های مینیاتوری مادران خود بودند. آن‌ها نیز لباس‌های بلند می‌پوشیدند که اغلب با تور، روبان و گلدوزی‌های ظریف تزئین می‌شد. جنس لباس‌ها بسته به فصل، از کتان و نخ سبک برای تابستان تا فلانل گرم برای زمستان متغیر بود. نکته قابل توجه این است که دختربچه‌ها نیز مانند زنان بالغ، از کرست‌های مخصوص کودکان استفاده می‌کردند تا فرم بدنشان را به شکل ایده‌آل آن زمان درآورند.

برای بازی و ورزش هم از شلوارهای گشاد بلومر و پیراهن‌های آستین کوتاه استفاده می‌کردند. تا راحت‌تر فعالیت کنند.

کفش‌ مشکی، جوراب پشمی، دستکش‌های قلاب‌بافی و کلاه که جایگزین کلاهک‌های عصر ویکتوریا؛ از اکسسوری‌های دختران بود. موی اغلب دختربچه‌ها بلند و حالت‌دار بود و با روبان تزئین می‌شد.

لباس پسربچه‌ها و آیین “بریچینگ” (Breeching)

پسران کوچک نیز تا این سن لباس‌های بلند سفید یا کرم‌رنگ می‌پوشیدند که تشخیص آن‌ها را از خواهرانشان تقریباً غیرممکن می‌کرد. این پدیده “یکسان‌سازی جنسیتی” در کودکی، ریشه در باور به معصومیت کودک داشت. در حدود 6 یا 7 سالگی، پسربچه‌ها مراسمی نمادین به نام “بریچینگ” را پشت سر می‌گذاشتند که در آن برای اولین بار شلوارک کوتاه می‌پوشیدند.

از این زمان به بعد، لباس آن‌ها کاملاً پسرانه می‌شد. پسربچه‌ها بلوزهای جلو بسته‌ای شبیه به بلوزهای روسی می‌پوشیدند. اغلب شامل یقه‌های ملوانی بزرگ و شلوارهای کوتاه بود. لباس‌های ملوانی استایل محبوب ملکه ویکتوریا برای فرزندانش، تا دهه‌ها مُد روز باقی ماند.
اغلب پسرها یک کلاه تخت هم بر سر می‌گذاشتند.

هنر در سال ۱۹۰۰ میلادی

یکی از طراحان مطرح این دهه Paul Poiret بود که با الهام از شرق آسیا و با استفاده از رنگ‌های روشن و نقش و نگار برای زنان غربی به طراحی لباس‌هایی مدرن می‌پرداخت.

در سال‌های آغازین قرن ۲۰، جنبش‌های هنری بسیاری رواج داشت. از آن جمله می‌توان به فوویسم، فتوریسم در اواخر دهه، کوبیسم و شاخه‌‌های مختلفی از آن، رئالیسم امریکایی، هنرهای آکادمیک، نئوکلاسیسیم، مدرنیسم و آرت نوو اشاره کرد.

برخی از این جنبش‌ها همچون هنر نو یا فوتوریسم تا حد بسیار زیادی بر مد اثر گذاشته‌اند و شاید بتوان گفت جنبش آرت نوو بیشترین تاثیر را بر مد دهه 1900 داشته است.

تاریخ مد در ایران در دهه ۱۹۰۰ میلادی

حال و هوای مد در ایران در این مقطع تاریخی (مقارن با اواخر دوره قاجار سال‌های ۱۲۸۱ تا ۱۲۹۱ شمسی)، داستانی کاملاً متفاوت از غرب را روایت می‌کند. با اینکه امواج مدرنیته به مرور به ایران می‌رسید، اما لباس‌های سنتی با هویت فرهنگی عمیق، همچنان یکه‌تاز بودند. در این بخش به طور مجزا به تاریخ مد در ایران در این دهه پرداخته می‌شود.

استایل زنان ایرانی در اواخر قاجار

استایل بانوان در ایرانِ دهه ۱۹۰۰ میلادی، بازتابی از زندگی اندرونی و فرهنگی غنی بود که تجمل و پوشیدگی را به هم می‌آمیخت. اجزای اصلی پوشش زنان عبارت بودند از:

• شلیته: دامنی بسیار پُرچین، کوتاه (اغلب تا ساق پا) و از پارچه‌های زربفت، ترمه یا مخمل رنگارنگ که بخش اصلی حجم لباس را تشکیل می‌داد.
• پیراهن: معمولاً از پارچه‌ای ساده‌تر و گشاد که تا روی شلیته می‌آمد.
• ارخالق یا چپکن: نیم‌تنه‌ای کوتاه و جلو باز از جنس پارچه‌های ارزشمند مانند زربفت یا مخمل گلدوزی که روی پیراهن پوشیده می‌شد.
• چادر و روبنده: در بیرون از منزل، زنان از چادر برای پوشش کامل بدن و روبنده برای صورت خود استفاده می‌کردند. جنس چادر بسته به طبقه اجتماعی، از کرباس ساده تا ابریشم نفیس متغیر بود.
• زیورآلات: استفاده از انواع گردنبندهای مرصع، النگو، گوشواره و بازوبند بخش جدایی‌ناپذیر استایل یک زن قاجاری بود.

پوشش مردان در آستانه مدرنیسم

استایل مردانه در ایران دهه 1900 میلادی، آمیزه‌ای از پوشاک سنتی و اولین نشانه‌های نفوذ مد اروپایی را نشان می‌داد که در میان درباریان و طبقه روشنفکر بیشتر به چشم می‌خورد.

• اجزای سنتی: پوشش سنتی شامل قبا (ردای جلوباز و بلند)، شال کمر (کمری از پارچه ترمه) و کلاه (معمولاً از نوع نمدی یا پوست بره) بود.
• نفوذ سبک فرنگی: کت و شلوارهای فرنگی (اروپایی) به‌آرامی وارد کمد لباس درباریان، دیپلمات‌ها و تحصیل‌کردگان شد. پوشیدن کت، جلیقه و شلوار راسته به تدریج به نمادی از پرستیژ و روشنفکری تبدیل گشت.
• کفش: کفش‌های سنتی چرمی دست‌دوز (مانند گیوه و چاروق) همچنان رایج بودند، اما کفش‌های چرمی اروپایی نیز به سرعت در میان قشر مرفه و شهری محبوبیت یافتند. این ترکیب جذاب از پوشش سنتی و مدرن، دقیقاً منعکس‌کننده جامعه در حال گذار ایران بود.

برگرفته از سایت thefashionfolks و Wikipedia