سال ۲۰۲۰ برای صنعت مد، نقطه عطفی بیسابقه بود. کرونا نه تنها فروش برندهای لوکس را تا ۹۰٪ کاهش داد، بلکه زنجیره تأمین جهانی را متوقف کرد. اما از دل این بحران، تحولاتی شکل گرفت که امروز در سال ۲۰۲۶، دنیای مد را بازتعریف کردهاند. در این مقاله از دنیای مد، هم واکنش برندهای معروف به کرونا را مرور میکنیم و هم تأثیرات بلندمدت آن بحران را بررسی مینماییم.
تاثیر کرونا بر مد و فشن
ویروس کرونا با ایجاد یک رکود جهانی بزرگ، تاثیر عمیقی بر فرهنگ اقتصاد گذاشت. با اینحال فرصتی برای بازآفرینی ارزشها به شمار میآید. با شیوع جهانی، تعداد قابل توجهی از مراسم ها و فشن شو های به حالت تعلیق درآمدند.
صنعت مد و فشن از جمله صنایع پر سود و تاثیرگذار در فرهنگ اقتصادی جهان است. که با ورود ویروس کرونا، مد وارد یک قرنطینه مصرفگرایی شد. اینجاست که صنعت مد و فشن نیازمند یک بینش جدید مطابق با روابط سازنده با طبیعت است.
صنعت خرده فروشی
تقریبا بخش اعظمی از صنعت لباس مختل شد. خرده فروشان و مصرفکنندگان ضمن دست و پنجه نرم کردن با ویروس کرونا، در آن روزها با سوالهایی مربوط به خدمات مشتری روبهرو هستند.
بدلیل فشارهای موجود، خریدهای غیر ضروری از لیست عادات مردم خارج شد. فروش آنلاین افزایش نسبی بیشتری در مقایسه با سال گذشته در همین بازه زمانی داشت.
چین سلطهی زیادی در تولید پوشاک در عرصه مد و فشن دارد. به دلیل نگرانیهای مربوط به انتقال ویروس، خردهفروشان در حال حاضر به دنبال گزینههایی خارج از چین برای تولید پوشاک هستند.
بحران کرونا و اولین واکنش برندهای مد
گوچی و کرینگ؛ توقف تولید و شروع نوآوری
شیوع ویروس کرونا، عادات و ترجیحات خریداران را تغییر داده است. این ویروس باعث رنسانس جدید و تولدی خلاق و ایدهآل است.
با اینحال مد و فشن اولین قدم برای تغییر را برداشته است. برند گوچی در استایل جدید خود تغییراتی را مطابق با شرایط فعلی ایجاد کرده است. این برند با همکاری گروه Kering Group در فرانسه به تولید ماسک و لباس پزشکان روی آوردهاند.
همچنین برند بوتگا ونتا (Bottega Veneta) خیلی خلاقانهتر با طراحیهای دنیل لی (DanielLee)، به فعالیت حرفهای خود ادامه میدهد. در این دوره مشتریان دنبال یک حجم و شکل خلاقانه با رنگهای خنثی، که قابلیت استفاده بیشتری دارند، هستند.
به گفته اندرو بولتون (Andrew Bolton) مد و زمان دو عنصر مهم در تشکیل بافت فرهنگ در دنیای مد و فشن هستند. مد نه تنها روح زمان را منعکس میکند بلکه با گذشت زمان شکل میگیرد و کاملتر میشود و همانند یک ساعت دقیق کار میکند.
📌 بهروزرسانی ۲۰۲۶: گروه کرینگ امروز پیشرو در هوش مصنوعی در مد لوکس است. آنها با راهاندازی پلتفرمهای فروش مبتنی بر AI، تجربه خرید شخصیسازی شدهای را ارائه میدهند که ریشه در تحول دیجیتال اجباری دوران کرونا دارد.
از تولید ماسک تا مسئولیت اجتماعی برندها
از مشکلات طراحان مد و فشن در هفتههای اخیر میتوان به نبود راه حل در مقابله با ویروس کرونا اشاره کرد. طراحان اغلب با طبیعت و جامعه در ارتباطند. بنابراین، مفهوم دورکاری چندان برایشان کارساز نیست.
طراحان همگی تلاش دارند تا نقشی در مقابله با کرونا داشته باشند، آنها با تهیه ماسکهای صورت، واکنشی به عدم وجود تشکیلات پزشکی در بیمارستانهای امریکا نشان داد.
در همین راستا کریستین سیریانو اشاره کرد که تیم دوزندگیاش به صورت دورکاری مشغول کار هستند. همچنین برندون مکسول و روزی آسولین در حال بررسی بهترین راه برای ساخت ماسک و لباس هستند.
بعد از روزها تحقیق، سیریانو در حال تهیه ماسکهای قابل شستشو، بدون درجه پزشکی، برای پرسنل بیمارستان (بغیر از دکتر و پرستار) است. بریتانی هووارد در کارخانه پارچه پورتلند، مشغول تهیه ماسک با درجه پزشکی است، اما از طرف سازمان غذا و دارو مورد تایید نیست.
بیشترین چیزی که دکترها و پرستاران به آن احتیاج دارند ماسکهای N95 است. بر همین اساس زینتکس (گروه نیویورکی فشن) در حال حاضر توانایی تولید ۱۰۰ هزار ماسک N95 را دارد تا با تاییدیه کومو آنها را به بیمارستانها برسانند.
از سوی دیگر، طراحان کوچک با وجود مشکلات حداقل میتوانند ماسکها را خریداری کرده و به بیمارستانها اهدا یا از پلتفرمهای جدید مانند MaskaHero# حمایت کنند.
📌 بهروزرسانی ۲۰۲۶: امروز، ۷۴٪ مصرفکنندگان حاضرند برای شفافیت در زنجیره تأمین، حق بیمه بپردازند. درس مسئولیتپذیری کرونایی، به جنبشی برای شفافیت کامل تبدیل شده است.
پنج تحول ماندگار کرونا در دنیای مد ۲۰۲۶
۱. از فروش آنلاین اجباری تا خرید با هوش مصنوعی (Agentic Commerce)
کرونا فروش آنلاین را به یک ضرورت تبدیل کرد. امروز، AI خریدار شخصی شما شده است. تا سال ۲۰۳۰، بازار Agentic Commerce به ۳ تا ۵ تریلیون دلار میرسد.
برندهایی مانند لوئی ویتون، از AI برای ایجاد «دستیار خاموش» استفاده میکنند. این هوش مصنوعی به جای حرف زدن با شما، به مشاوران فروش انسانی قدرت میدهد. هدف، خلق تجربهای فوقشخصیسازی شده بدون نمایش تکنولوژی است.
۲. کمد کپسولی؛ میراث ضد مصرفگرایی قرنطینه
در قرنطینه، مجبور بودیم با لباسهای کم، خلاق باشیم. این تجربه، فرهنگ «کمد کپسولی» را زنده کرد. ارزش بازار کپسول واردب در سال ۲۰۲۴ برابر ۲.۲۳ میلیارد دلار بود. پیشبینی میشود این رقم تا ۲۰۳۳ به ۴ میلیارد دلار برسد .
امروز، ۷۸٪ افراد عمداً لباسهای تکراری میپوشند. آنها این کار را نشانه سبک شخصی میدانند، نه فقر مالی .این یعنی کرونا نگاه ما به «مد سریع» را برای همیشه عوض کرد.
۳. شفافیت اجباری؛ از شعار سبز تا گذرنامه دیجیتال
یکی از درسهای کرونا، اهمیت شفافیت در زنجیره تأمین بود. امروز، اتحادیه اروپا قانون گذرنامه دیجیتال محصول (DPP) را اجرایی میکند. از سال ۲۰۲۷، هر لباسی که در اتحادیه اروپا فروخته شود، باید DPP داشته باشد .
این گذرنامه نشان میدهد لباس از چه موادی ساخته شده، کجا تولید شده و چگونه بازیافت میشود. نسلی که کرونا را تجربه کرد، دیگر به حرفهای سبز برندها اعتماد ندارد. آنها سند دیجیتال میخواهند.
۴. بازگشت به زندگی آنالوگ؛ اعتراض به الگوریتمها
پارادوکس جالبی در ۲۰۲۶ رخ داده است. همه از هوش مصنوعی حرف میزنند، اما مردم تشنه تجربیات واقعی هستند. ۵۰٪ آمریکاییها آگاهانه سعی میکنند از دنیای دیجیتال فاصله بگیرند .
در مد، این یعنی بازگشت به فروشگاههای فیزیکی با تجربه خاص. مردم دیگر نمیخواهند برای یک عکس پستکردنی لباس بخرند. آنها به دنبال لباسی هستند که «احساس» خوبی داشته باشد، نه اینکه «دیده» شود.
۵. از لاجری خاموش تا شفافیت هوشمند
سبک «لاجری خاموش» (لباسهای بژ و ساده) در دوران کرونا اوج گرفت. اما امروز، مردم از این یکنواختی خسته شدهاند. بحث دیگر «مینیمال یا ماکسیمال» نیست. بحث «شخصیسازی هوشمند» است.
مصرفکننده ۲۰۲۶ میگوید: «آیا این لباس من را نشان میدهد؟» او دیگر نمیپرسد: «آیا این لباس گران به نظر میرسد؟» اعتماد به نفس واقعی، از هماهنگی لباس با هویت درونی فرد میآید.
برندهای ایرانی مد در برابر کرونا؛ از بحران تا فرصت
کرونا ثابت کرد که مد ایرانی میتواند در بحران خلاق باشد. بسیاری از تولیدکنندگان پوشاک در ایران، خط تولید خود را به ماسک و گان تبدیل کردند. آنها نه تنها به کمک کادر درمان شتافتند، بلکه اعتماد عمومی را جلب کردند.
امروز، فروشگاههای اینترنتی مد در ایران رشد چشمگیری داشتهاند. مردمی که در قرنطینه به خرید آنلاین عادت کردند، دیگر به خرید حضوری برنگشتهاند. برندهای ایرانی موفق، آنهایی هستند که تجربه خرید آنلاین روان و بازگشت آسان کالا را فراهم میکنند.
نتیجهگیری
دنیای مد در کرونا فقط یک خبر قدیمی نیست. این یک مطالعه موردی زنده از سازگاری یک صنعت با بحران است. درسی که از کرونا گرفتیم این بود: مد میتواند انعطافپذیر باشد. ترندهای ۲۰۲۶ نشان میدهد که همان انعطاف، امروز به نوآوری در هوش مصنوعی، شفافیت و پایداری تبدیل شده است. با بهروزرسانی این محتوا، ما فقط تاریخ را مرور نکردیم. ما پل زدیم بین گذشته و آینده مد.
منبع: McKinsey & Company